Sıkça Sorulan Sorular

Markayı sicilden düşürmek

İptal ile hükümsüzlük aynı şey mi?

Hayır. Hükümsüzlük, markanın tescil edildiği anda zaten var olan bir sakatlığa dayanır ve mahkemeden istenir; kararı marka başvuru tarihinden itibaren etkilidir (m.25, m.27/1). İptal ise tescilden sonra ortaya çıkan bir sebebe dayanır ve Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan istenir (m.26).

Ayrıntı: İptal ile hükümsüzlük arasındaki fark

İptal başvurusu neden artık mahkemeye yapılmıyor?

Kanunun iptale ilişkin 26. maddesi, yayımından yedi yıl sonra yürürlüğe girecek biçimde ertelenmişti. Kanun 10 Ocak 2017’de yayımlandığına göre bu süre 10 Ocak 2024’te doldu. O tarihten itibaren iptal yetkisi Kurumdadır (m.26, geçici m.4, m.192).

Ayrıntı: İptal ile hükümsüzlük arasındaki fark

Markam başkası adına tescil edilmiş, hangi dayanakla dava açarım?

Hükümsüzlük dayanakları m.5 ve m.6’dır. Başkasının tescili söz konusuysa dayanak çoğunlukla m.6‘dır ve bu maddenin dokuz ayrı fıkrası vardır: karıştırılma ihtimali, ticari vekilin tescili, önceki tescilsiz kullanım, tanınmışlık, kişi ismi ve ticaret unvanı, kötüniyet ve diğerleri. Hangisine dayandığınız ispat yükünüzü belirler.

Ayrıntı: Hükümsüzlük davası hangi dayanakla açılır

Yıllardır kullanılan markayı geç fark ettim, hakkım düştü mü?

Marka sahibi, sonraki tarihli bir markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl sessiz kalmışsa markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri süremez. Ama bu kuralın istisnası vardır: sonraki tescil kötüniyetliyse sessiz kalma savunması işlemez (m.25/6).

Ayrıntı: Hükümsüzlük davası hangi dayanakla açılır

Markanız izinsiz kullanılıyorsa

Mahkemeden neler isteyebilirim?

Tek davada birden çok talep ileri sürülebilir: fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti, muhtemel tecavüzün önlenmesi, tecavüzün durdurulması, kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini, ürünlere ve üretim araçlarına elkonulması ve kesinleşmiş kararın ilanı (m.149/1).

Ayrıntı: Marka hakkına tecavüz ve açılabilecek davalar

Tazminat nasıl hesaplanır?

Zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar (m.151/1). Yoksun kalınan kazanç üç usulden biriyle hesaplanır ve usulü seçme hakkı zarar görendedir: rekabet olmasaydı elde edilebilecek muhtemel gelir, tecavüz edenin net kazancı veya ödenmesi gereken lisans bedeli (m.151/2). Markanın itibarı zarar gördüyse bunun için ayrıca tazminat istenebilir (m.150/2).

Ayrıntı: Marka hakkına tecavüz ve açılabilecek davalar

Alan adında veya şirket unvanında kullanım da tecavüz mü?

Evet, m.7/3 bunları açıkça sayar: işaretin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod veya anahtar sözcük olarak kullanılması (m.7/3-d), ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması (m.7/3-e) ve hukuka uygun olmayan karşılaştırmalı reklamda kullanılması (m.7/3-f).

Ayrıntı: Marka hakkına tecavüz ve açılabilecek davalar

Marka taklidi ayrıca suç mu?

Evet. Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz eden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (m.30/1). İki şart vardır: markanın Türkiye’de tescilli olması (m.30/5) ve soruşturmanın şikâyete bağlı olması (m.30/6).

Ayrıntı: Marka hakkına tecavüz ve açılabilecek davalar

Önce ihtarname göndermek zorunda mıyım?

Zorunlu değildir. İhtarnamenin şekli ve içeriği bu kanunda düzenlenmemiştir. Buna karşılık pratik bir işlevi vardır: m.29/1-c satıcının sorumluluğunu “bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde” kaydına bağlar ve bildirim bu unsurun değerlendirilmesinde dikkate alınacak bir olgudur.

Ayrıntı: Marka tecavüzünde ihtarname

Markamı uzun süredir kullanmıyorum, yine de dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz ama karşı taraf kullanmama def’i ileri sürebilir. m.29/2 bu def’iyi tecavüz davalarında mümkün kılar ve beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihinin esas alınacağını söyler. Dava açmadan önce kullanım delillerinin toplanması ayrı bir hazırlık kalemidir.

Ayrıntı: Marka hakkına tecavüz ve açılabilecek davalar

Markanın devri ve teminat olarak kullanılması

Markamı satabilir miyim? Nasıl?

Evet. Marka devredilebilir, mirasla intikal edebilir, lisans konusu olabilir, rehnedilebilir ve teminat gösterilebilir (m.148/1). Bu işlemler işletmeden bağımsız yapılabilir (m.148/2). Şekil şartına dikkat: hukuki işlemler yazılıdır, ama devir sözleşmesinin geçerliliği noter onayına bağlıdır (m.148/4).

Ayrıntı: Markanın devri, rehni ve haczi

Devri sicile işletmezsem ne olur?

Sicile kaydedilmeyen hukuki işlemlerden doğan haklar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (m.148/5). Devrin son adımı sicildir.

Ayrıntı: Markanın devri, rehni ve haczi

Borçlunun markası haczedilebilir mi?

Evet, m.148/1 sınai mülkiyet hakkının haczedilebileceğini açıkça söyler. Haczin usulü bu kanunda değil, icra mevzuatındadır; kanun hakkın haczedilebilirliğini ve işlemin sicile kaydını düzenler.

Ayrıntı: Markanın devri, rehni ve haczi

Patent ve faydalı model

Patent ile faydalı model arasındaki fark ne?

Patent için üç şart aranır: yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik (m.82/1). Faydalı modelde buluş basamağı aranmaz (m.142/1). Buna karşılık koruma süresi kısadır: patent yirmi yıl, faydalı model on yıl ve süreler uzatılamaz (m.101/1).

Ayrıntı: Patent nedir, faydalı modelden farkı nedir

İncelemesiz patent hâlâ var mı?

Hayır. 6769 sayılı Kanun’da patentin verilmesi incelemeye bağlıdır; başvuru sahibi araştırma raporundan sonra inceleme talep etmek zorundadır, aksi hâlde başvuru geri çekilmiş sayılır (m.98/1). Eski incelemeli/incelemesiz ayrımı yalnız 2017 öncesi başvurular bakımından anlam taşır (geçici m.1/2).

Ayrıntı: Patent nedir, faydalı modelden farkı nedir

Buluşumu fuarda gösterdim, hâlâ patent alabilir miyim?

Dikkatli olun. Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş, kullanılmış ya da başka biçimde açıklanmış toplumca erişilebilir her şeyi kapsar (m.83/2). Başvurudan önce yapılan açıklama yeniliği ortadan kaldırabilir.

Ayrıntı: Patent nedir, faydalı modelden farkı nedir

Faydalı model her buluşu korur mu?

Hayır. m.142/3 bazı konuları kapsam dışı bırakır: kimyasal ve biyolojik maddeler ile usuller, eczacılıkla ilgili maddeler ve usuller, biyoteknolojik buluşlar ve usuller ile bu usuller sonucu elde edilen ürünler. Pratikte en sık karşılaşılanı sonuncusudur: faydalı model ürünü korur, usulü korumaz.

Ayrıntı: Patent nedir, faydalı modelden farkı nedir

Mahkeme

Adana’da bu davalara hangi mahkeme bakar?

Görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir; bu mahkemenin kurulmadığı yerlerde görev alanına giren dava ve işlere asliye hukuk mahkemesi bakar (m.156/1). Adana’da fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi bulunmamaktadır. Dava açmadan önce görevli mahkemenin adını ve numarasını güncel durumdan teyit ediniz.

Davayı kendi şehrimde açabilir miyim?

Hak sahibinin üçüncü kişiler aleyhine açacağı hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir (m.156/3). Yani Adana’da yerleşikseniz davayı Adana’da açabilirsiniz.

Ayrıntı: Marka hakkına tecavüz ve açılabilecek davalar

Kurumun kararına itiraz etmek istiyorum, nereye?

Kurumun bu kanun hükümlerine göre aldığı kararlara karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir (m.156/2). Bu, yerleşim yeri kuralının dışındadır.

Zamanaşımı süresi ne kadar?

Bu kanun kendi içinde bir süre saymaz. m.157, sınai mülkiyet hakkından doğan özel hukuka ilişkin taleplerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun zamanaşımına ilişkin hükümlerinin uygulanacağını söyler. Süre bu nedenle somut olaya ve talebin niteliğine göre belirlenir.