Marka Yayımına ve Karara İtiraz: Süreler ve Başvuru Yolları
Benzer bir marka başvurusunu bültende gördüğünüzde yapacağınız işlem ile kendi başvurunuzun reddine karşı başvuracağınız yol farklıdır. İlkinde yayıma itiraz, ikincisinde karara itiraz söz konusudur. Her ikisi de TÜRKPATENT nezdinde yürür; başlangıç tarihleri ve incelenen konular farklıdır.
Yayıma itiraz, marka başvurusunun yayımından itibaren iki ay içinde yapılır (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.18). Karara itiraz ise kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde yapılır (m.20). İkisinde de gerekçe, ücret ve ücretin ödendiğine ilişkin bilgi süresi içinde Kuruma sunulmalıdır.
Kurum içindeki itiraz ile mahkemede dava açmak ayrı aşamalardır. Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun nihai kararına karşı dava, bildirimden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açılır. Bu son süre, yayıma itiraz süresinin devamı değildir.
Hangi aşamada hangi yol kullanılır?
| Durum | Yol ve merci | Sürenin başlangıcı |
|---|---|---|
| Başkasının marka başvurusu bültende yayımlandı | Yayıma itiraz; TÜRKPATENT (m.18) | Başvurunun yayımından itibaren iki ay |
| Başvuru hakkında verilen karardan zarar gördünüz | Karara itiraz; Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (m.20–21) | Kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay |
| Kurulun nihai kararına karşı yargı yoluna başvuracaksınız | Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava | Nihai kararın bildiriminden itibaren iki ay |
Önce dosyadaki belgenin ne olduğunu belirleyin: marka başvurusunun bülten yayımı mı, Kurumun ilk kararı mı, Kurulun nihai kararı mı? Aynı dosyada farklı tarihlerde başlayan ayrı süreler bulunabilir. İki aylık süreyi otomatik olarak “60 gün” diye hesaplamak yerine ilgili yayım veya bildirim tarihini esas alın.
Yayıma itiraz hangi gerekçelere dayanır?
SMK m.18, yayımlanan başvurunun m.5 veya m.6 nedeniyle tescil edilmemesi gerektiğini ileri sürme imkânı verir. Mutlak ret nedenleri m.5’te; karıştırılma ihtimali, önceki haklar ve kötüniyet gibi nispi ret nedenleri m.6’da düzenlenir. Kullanılan gerekçenin koşulları somut olayda ayrıca gösterilmelidir.
Örneğin m.6/1 bakımından yalnız isim benzerliği söylemek yeterli bir açıklama değildir. İşaretlerin benzerliği yanında mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği ve halkın markaları karıştırma ihtimali birlikte ele alınır. Önceki tescilsiz kullanım için m.6/3, kötüniyet iddiası için m.6/9 ayrı dayanaklardır; her biri kendi olgularıyla açıklanır.
Ret nedenlerinin ayrıntılarını burada yeniden sıralamak yerine ayırt edicilik ve tescil engelleri ile m.6 kapsamındaki önceki haklar yazılarına bakabilirsiniz. İkinci yazı tescil sonrası hükümsüzlük davasını anlatır; aynı gerekçelerin başvuru aşamasındaki kullanım yolu yayıma itirazdır.
İtiraz dosyası nasıl hazırlanır?
Yayıma itiraz yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma yapılır. Gerekçeler süresinde sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır; inceleme için ücretin ödenmesi ve ödeme bilgisinin de aynı süre içinde sunulması zorunludur (m.18/2). Karara itirazda da bu koşullar geçerlidir (m.20/2). Yalnız ödeme yapmak, gerekçeli başvurunun yerini tutmaz.
- Hedefi belirleyin: başvuru numarası, marka örneği, bülten yayım tarihi veya itiraz edilen kararın tarihi ve bildirim kaydı.
- İtirazın kapsamını yazın: hangi mal ve hizmetler yönünden hangi sonucun istendiğini açıklayın.
- Gerekçeyi somutlaştırın: ilgili madde ve fıkrayı, bu hükme bağladığınız olgularla birlikte gösterin.
- Delilleri ilişkilendirin: her belgenin hangi iddiayı desteklediğini, tarihini ve ilgili bölümünü belirtin.
- Gönderimi tamamlayın: doğru işlem türünü seçin; başvuru kaydını ve ödeme bilgisini saklayın.
Elektronik işlem için TÜRKPATENT’in EPATS işlem anlatımları kullanılabilir. Yayıma itiraz ve karara itiraz ayrı işlemlerdir. Güncel ücretler de ayrı tarifelerde bulunur: marka işlem ücretleri ve yeniden inceleme ve değerlendirme ücretleri.
Başvurunuza itiraz gelirse ne yapmalısınız?
Kurum, başvuru sahibinden itiraza ilişkin görüş ister (m.19/1). Uygulama Yönetmeliği m.28/4 uyarınca karşı görüş için bir aylık süre verilir. Bu süre, başkasının başvurusuna itiraz etmek için öngörülen iki aylık süreyle karıştırılmamalıdır. Gelen bildirimi, gerekçeleri ve ekleri birlikte okuyun.
Görüşün veya istenen ek belgelerin süresinde sunulmaması, dosyanın mevcut bilgi ve belgeler üzerinden incelenmesine yol açar. Savunmada, itirazın her dayanağına ayrı cevap verilmeli; gerekiyorsa kullanımın ispatı talebi açıkça yapılmalıdır.
Kullanımın ispatı ne zaman istenir?
Bu mekanizma her itiraz için kendiliğinden uygulanmaz. SMK m.19/2 bakımından itirazın m.6/1’e dayanması, dayanak markanın itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması ve başvuru sahibinin talepte bulunması gerekir.
İtiraz sahibi, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıllık süre içinde dayanak markanın ilgili mal veya hizmetler için Türkiye’de ciddi kullanımını ya da kullanmamanın haklı sebeplerini ortaya koyar. Ölçü, itirazın yapıldığı günün geriye doğru beş yılı değildir.
Uygulama Yönetmeliği m.29/1–2 gereğince talep, karşı görüş süresi içinde açık, yazılı ve koşulsuz yapılır; kullanım ispatı istenen markaların tescil numaraları belirtilir. Fatura, katalog, ambalaj ve benzeri belgelerin kullanımın zamanını, yerini, kapsamını ve ilgili mal veya hizmeti göstermesi önemlidir (Yönetmelik m.30).
Kullanım yalnız bazı mal veya hizmetler için ispatlanırsa inceleme o kapsam üzerinden yürür. Kullanımın veya haklı sebebin ispatlanamaması ilgili itiraz dayanağını etkiler; dosyada başka marka veya bağımsız gerekçeler varsa bunlar ayrıca değerlendirilir. Bu inceleme, dayanak markanın sicilden kendiliğinden silinmesi anlamına gelmez.
İlk karara karşı nasıl itiraz edilir?
Başvuru sahibi ret kararından, yayıma itiraz eden kişi de itirazının reddinden zarar görebilir. SMK m.20, karardan zarar gören taraflara Kurum nezdinde itiraz hakkı tanır. Başvurunun bütünüyle reddi kadar bazı mal veya hizmetler bakımından verilen karar da itirazın konusu olabilir.
Karara itirazda, kararın hangi değerlendirmesine neden katılmadığınızı belirtin. İtiraz süresinden sonra gerekçeler değiştirilemez ve yeni gerekçeler eklenemez (m.20/2). Önceden ileri sürülen gerekçeyi destekleyen belge ile yeni bir itiraz gerekçesi aynı şey değildir; belge sunma süreleri ayrıca izlenmelidir.
Şeklî eksiklik içermeyen itirazı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu inceler. Kurul, gerekli görüş ve belgeleri değerlendirerek Kurumun nihai kararını verir (m.21). Kurul kararından sonra Kurum içinde yeniden aynı itiraz yoluna başvurulmaz.
Adana’dan başvuranlar için mahkeme aşaması
TÜRKPATENT’in resmî açıklamasına göre Kurulun nihai kararına karşı, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde dava açılabilir. SMK m.156/2 bu davalarda görevli ve yetkili mahkemeyi Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olarak belirler. Adana’da yerleşik olmak bu kuralı değiştirmez.
Burada uyuşmazlık Kurum kararının yargısal denetimidir. Üçüncü kişinin marka kullanımına karşı açılan dava farklıdır. Görev ve yetki ayrımını Adana’da marka ve patent davaları yazısında bulabilirsiniz.
Yayıma itiraz süresi kaçırılırsa ne olur?
İtiraz süresinin geçmesiyle, SMK m.18 kapsamındaki o başvuruya yönelik yayıma itiraz yolu kullanılamaz. Bunun bütün hukuki imkânları sona erdirdiği sonucu çıkarılmamalıdır. Marka tescil edilmişse, koşulları bulunan bir hükümsüzlük talebi m.25 kapsamında ayrıca değerlendirilir; sonuç otomatik değildir.
SMK m.17’deki üçüncü kişi görüşü de ayrı bir yoldur: başvurunun yayımından tesciline kadar, m.5/1’in (ç) bendi dışındaki mutlak ret nedenleri hakkında görüş sunulabilir. Görüş sunan kişi işlemlere taraf olmaz. Bu yol, m.6’ya dayalı itiraz süresini yeniden açmaz.
Yayıma itiraz, markanın iptali ve hükümsüzlük farklı işlemlerdir. İptal ile hükümsüzlüğün sebepleri ve mercileri için karşılaştırmalı rehbere bakabilirsiniz. Fiilî izinsiz kullanım varsa marka hakkına tecavüz ayrıca ele alınır.
Dayanaklar: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.5, m.6, m.17–21, m.25 ve m.156/2; Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.28–31. Kanun ve yönetmeliğin güncel metinlerine TÜRKPATENT mevzuat sayfasından ulaşabilirsiniz. Kurul kararına karşı dava süresi ayrıca yukarıda bağlantısı verilen Kurum açıklamasından kontrol edilmiştir.
İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir olaya uygulanmış hukuki görüş değildir. Sitenin kaynak ve kapsam bilgisi için künye sayfasına bakabilirsiniz.
Son güncelleme: 20 Eylül 2026.
