Marka Tecavüzünde İhtarname

İhtarname neye yarar

Üç pratik işlevi vardır ve üçü de kanunun maddeleriyle bağlantılıdır.

1. Karşı tarafı “bilen” konuma sokar. m.29/1-c, taklit ürünleri satmayı, dağıtmayı, ticaret alanına çıkarmayı, ithal veya ihraç etmeyi, ticari amaçla elde bulundurmayı tecavüz sayar; ancak bunu “taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde” kaydına bağlar. Ürünü kendisi üretmemiş bir satıcı bakımından bu kayıt belirleyicidir. Usulüne uygun bir bildirim, bu unsurun değerlendirilmesinde dikkate alınacak bir olgudur.

2. Talebi belgeler. m.149 hak sahibinin mahkemeden isteyebileceklerini sayar. İhtarnamede hangi talepte bulunduğunuzu yazmak, sonraki davada tutarlılık sağlar.

3. Dava öncesi çözüm imkânı verir. Kullanımın durdurulması çoğu olayda ihtarname aşamasında sağlanır ve dava masrafı doğmaz.

Buna karşılık ihtarname zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz. m.157, sınai mülkiyet hakkından doğan özel hukuka ilişkin taleplerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun zamanaşımına ilişkin hükümlerinin uygulanacağını söyler; sürelere ilişkin sonuçlar o kanuna göre belirlenir.

İhtarnamede bulunması gerekenler

Aşağıdaki liste kanunun maddelerinden türetilmiştir.

1. Hakkın gösterilmesi

Marka tescil numarası, tescil tarihi, korunan mal ve hizmet sınıfları. m.7/4 uyarınca markanın sahibine sağladığı haklar üçüncü kişilere karşı tescilin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder; bu nedenle yayım tarihinin de yazılması yerinde olur.

Başvurunuz henüz tescille sonuçlanmadıysa aynı fıkra sınırlı bir imkân tanır: başvuru Bültende yayımlandıktan sonra gerçekleşen ve tescil ilan edilmiş olsaydı yasaklanabilecek fiiller için tazminat davası açılabilir; ancak mahkeme, iddiaların geçerliliği hakkında tescil yayımlanmadan önce karar veremez.

2. Fiilin maddeye oturtulması

Karşı tarafın ne yaptığını yazmak yetmez; hangi fıkraya girdiğini belirtmek gerekir.

• m.29/1-a: markayı izinsiz olarak m.7’deki biçimlerde kullanmak.
• m.29/1-b: markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanarak taklit etmek.
• m.29/1-c: taklit olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde satmak, dağıtmak, ticaret alanına çıkarmak, ithal veya ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak.
• m.29/1-ç: lisansla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya üçüncü kişilere devretmek.

Kullanım biçimi m.7/3’te sayılanlardan biriyse bunu da yazın: işaretin alan adı, yönlendirici kod veya anahtar sözcük olarak kullanılması (m.7/3-d), ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması (m.7/3-e), hukuka uygun olmayan karşılaştırmalı reklamda kullanılması (m.7/3-f).

3. Talebin yazılması

m.149’daki taleplerden hangilerini ileri sürdüğünüzü açıkça belirtin:

• Tecavüz fiillerinin durdurulması (m.149/1-c).
• Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini (m.149/1-ç).
• Muhtemel tecavüzün önlenmesi (m.149/1-b) — fiil henüz gerçekleşmediyse.
• Ürünlere ve bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihazlara elkonulması (m.149/1-d).

Tazminat talep ediyorsanız hesap usulünü seçme hakkı sizdedir: m.151/2’ye göre yoksun kalınan kazanç, zarar görenin seçimine bağlı olarak muhtemel gelir, tecavüz edenin net kazancı veya lisans bedeli üzerinden hesaplanır. İhtarnamede hangi usulü esas aldığınızı belirtmek, karşı tarafın değerlendirmesini kolaylaştırır.

Ayrıca m.150/2 uyarınca markanın itibarı zarara uğramışsa bu nedenle ayrıca tazminat istenebilir; talebiniz bunu içeriyorsa ayrı kalem olarak yazın.

4. Süre ve sonuç

Makul bir süre verin ve süre sonunda dava yoluna başvuracağınızı belirtin. Ceza yoluna da gidilecekse şunu bilerek yazın: m.30’daki suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır (m.30/6) ve cezaya hükmedilebilmesi için markanın Türkiye’de tescilli olması şarttır (m.30/5).

Göndermeden önce: kendi kullanımınızı kontrol edin

Bu adım atlanırsa ihtarname geri tepebilir. m.29/2, m.19/2 hükmünün tecavüz davalarında def’i olarak ileri sürülebileceğini söyler ve kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihinin esas alınacağını ekler.

Yani markanızı beş yıldır ciddi biçimde kullanmıyorsanız, açacağınız tecavüz davasında bu savunmayla karşılaşabilirsiniz. İhtarname göndermeden önce fatura, katalog, reklam ve sözleşme gibi kullanım delillerinin toplanması ayrı bir hazırlık kalemidir.

Elinizde zarar miktarını gösteren belge yoksa m.150/3 bir yol açar: hak sahibi, dava açmadan önce delillerin tespiti için ya da açılmış davada zarar miktarının belirlenmesi için, hakkın kullanılmasıyla ilgili belgelerin tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulmasına karar verilmesini talep edebilir.

İhtarnameyi lisans alan gönderebilir mi

m.158 ayrım yapar. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa inhisari lisans sahibi, hak sahibinin açabileceği davaları kendi adına açabilir (m.158/1).

İnhisari olmayan lisans alanın yolu bildirimden geçer: dava hakkı sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa, önce bildirimle hak sahibinden davayı açmasını ister. Hak sahibi kabul etmez veya bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde davayı açmazsa, lisans alan yaptığı bildirimi de ekleyerek kendi adına dava açabilir (m.158/2). Burada bildirim, sürecin zorunlu bir adımıdır.

Sonuç alınmazsa nereye

Görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir; kurulmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi o sıfatla bakar (m.156/1). Yetki bakımından davacının yerleşim yeri de seçeneklerden biridir (m.156/3).

Özet

• İhtarnamenin şekli ve içeriği bu kanunda düzenlenmemiştir; dayanak tecavüz ve talep maddeleridir.
• Fiili m.29’un hangi bendine oturttuğunuzu yazın.
• Alan adı, anahtar sözcük ve ticaret unvanı kullanımı da tecavüz kapsamındadır (m.7/3).
• Talebi m.149’daki kalemlerle eşleştirin; itibar zararı ayrı kalemdir (m.150/2).
• Tazminat hesap usulünü seçme hakkı zarar görendedir (m.151/2).
• Göndermeden önce kendi kullanım delillerinizi toplayın (m.29/2).
• Ceza yolu şikâyete bağlıdır ve tescil şarttır (m.30/5, m.30/6).
• İnhisari olmayan lisans alan için bildirim ve üç aylık süre zorunlu adımdır (m.158/2).